Blog Datalab Gemeente Amsterdam: Digitale toepassingen en agile transformaties via data

Data zijn natuurlijk al een hele tijd hot. In 2015 was dan ook de hele Gemeente Amsterdam op zoek naar data en kwamen er informatievragen richting de afdelingen Basisinformatie en Onderzoek, Informatie, Statistiek. Die vragen konden lang niet allemaal beantwoord worden met de standaard gegevensverzamelingen en leveringsvormen. De gemeente zag de mogelijkheden van (big) data, er waren dan ook al allerlei data-initiatieven in de stad, maar veel te geïsoleerd en fragmentarisch.

 

 

Om de verwerking van data beter te organiseren, werd de hulp van de specialisten van Spargle ingeroepen. Zij hebben zicht gericht op de volgende vraagstukken: Hoe kun je informatie en datasets op een slimme manier ontsluiten, (her)gebruiken en tegelijkertijd de kwaliteit waarborgen? Wat zijn hiervan de goede digitale toepassingen? Voor ambtenaren, voor ketenpartners, maar uiteindelijk ook voor burgers zelf? Spargle leverde van 2015 tot nu de kwartiermaker, de programmamanager, de agile denkers, de UX-ers en de developers om met dit vraagstuk aan de slag te gaan.

Samen stap voor stap nieuwe oplossingen ontwikkelen

Allereerst kwam er een technische oplossing: het Datapunt. De gemeente Amsterdam wilde dit oorspronkelijk aanpakken als een programma. Al snel bleek dat het groter en groter werd en daarmee steeds lastiger om voor elkaar te krijgen. Gelukkig kreeg het team er de handen voor op elkaar om agile te denken en werken. Alles werd in kleine stukjes opgepakt. Een van die eerste stukken was Atlas: een applicatie waarin data weergegeven worden op kaartlagen, om het werk van ambtenaren gemakkelijker te maken.

 

 

Vervolgens vroeg de afdeling Dienstverlening hulp bij het verbeteren van digitaal klantcontact op een agile manier. Via data, maar vooral ook via een betere gebruikersbeleving. Dit werd MijnAmsterdam, in componenten iteratief ontwikkeld en in het eigen UX-lab getest.

Daarnaast werd het Datalab neergezet: een fysieke werkplaats waarin gewerkt wordt aan digitale transformatie. Het Fixxx-team stond aan de basis van het Datalab. Het team, aangevoerd door spargelist Maarten Geraets, ging op zoek naar problemen in de stad die via data binnen 3 maanden konden worden opgelost via de Fixxx-methode:

  1. Discovery: In twee weken maakt het team een analyse van het probleem, ter plekke.
  2. Ideation: twee weken lang brainstormen en prototypen voor oplossingen.
  3. Development: Oplossing ontwikkelen, testen met gebruiker en continu itereren.
  4. Delivery: Overdracht van het resultaat. Gebruikers nemen het over en kunnen ermee verder.

Binnen de gemeente Amsterdam waren binnen de kortste keren veel afdelingen enthousiast over deze aanpak en werkwijze.

Het resultaat op de lange termijn

Nu, bijna drie jaar later is Datapunt het knooppunt dat datavoorzieningen bouwt voor de hele stad. Steeds meer decentrale data zijn – uiteraard op een veilige manier – centraal in de infrastructuur ondergebracht. Die data worden gemodelleerd, gecombineerd en verrijkt en er worden koppelingen (API’s) en toepassingen voor gebouwd. Hierdoor kunnen ambtenaren de data slim gebruiken. Waar aan ambtenaar vroeger 4 systemen moest openen en op zijn dienstfiets de situatie ter plekke moest analyseren, krijgt hij nu via één toepassing de kaart, het adres, de monumentstatus, de bewonersinformatie én een panoramabeeld van de hele straat. Dat scheelt hem enorm veel tijd en frustratie.

Agile coach en scrum master Sophie Raemaekers is enorm trots op de inmiddels 4 development teams van Datapunt. “Het mooiste vind ik dat we alles open source doen en ervoor zorgen dat de data ook door anderen – veilig en gecontroleerd – gebruikt kunnen worden. Daarin zijn we een maatschappelijke voortrekker binnen Europa.”

Ambtenaren hebben nu slimme oplossingen en makkelijke applicaties om hun werk beter te kunnen doen. Daarnaast heeft online dienstverlening gezorgd voor een mindere belasting van balie en telefoon, maar bovenal voor een hogere burgertevredenheid.

 

 

 

Maarten Geraets ziet het aanpakken van overlast op het Rembrandtplein als een mooi voorbeeld van een probleem dat door het Fixxx team is aangepakt. Omwonenden hadden overlast en hun klachten kwamen niet bij de handhavers aan. Fixxx heeft een app ontwikkeld waar klachten rechtstreeks bij de handhavers terecht kwamen. Problemen werden sneller opgelost en het werk van de handhaver werd veel dankbaarder. Hij was niet aan het straffen en corrigeren, hij hielp een burger rechtstreeks met het oplossen van een probleem. Dit voelt veel positiever. Zie ook dit artikel in het Parool.

 

Maar wat nog veel belangrijker is: de spargelisten hebben een beweging in gang gezet. Niet te lang nadenken en plannen schrijven, maar via behapbare, praktische projecten toewerken naar iets groots. Dankzij de Fixxx successen werd het Datalab op de kaart gezet. Het is dé plek binnen de gemeente geworden voor data science analyses en innovatietrajecten. En aan het Datapunt werken nu 40 mensen. In eerste instantie waren het veel freelancers, maar dankzij hun voorbeeldfunctie werden het steeds meer vaste mensen, zodat de technologische kennis echt in huis gehaald is.

 

 

Door Spargelist Saskia Aalberts